میانگین امتیار کاربران: / 0
ضعیفعالی 

كارآيي و رضايت شغلي از عوامل مهمي هستند كه بايد در توسعه جامعه صنعتي مورد توجه دقيق قرار گيرند. هر فردي سعي دارد شغلي را انتخاب كند كه علاوه بر تأمين نيازهاي مادي از نظر رواني نيز او را ارضاء نمايد. بدين لحاظ براي نيل به اين هدف يعني گماردن افراد در مشاغل مناسب، مطالعه و بررسي خصوصيات آن‌ها لازم و ضروري است. در غير اينصورت با سپردن مشاغل به افرادي كه يا علاقه‌اي به انجام شغل مورد نظر ندارند يا فاقد توانايي و استعداد لازم براي انجام آن هستند علاوه بر آنكه فردي عاطل و باطل بر سر كاري گمارده مي‌شود موجب از بين رفتن سرمايه مملكت نيز مي‌گردد و در اصل هم كارگر ضرر كرده و هم كارفرما. اين مشكل حل نخواهد شد مگر آنكه برنامه‌هاي راهنمايي و مشاوره شغلي بصورت علمي ابتدا در مدارس و سپس در بازاركار توسط كاريابي‌ها بصورت جدي انجام پذيرد.

غرض از مشاوره شغلي اين نيست كه به كارگر ساده‌اي كه در كاريابي به ما مراجعه نموده و خواهان راهنمايي جهت آموزش و استخدام است بگوييم چون در حال حاضر بازاركار به فرزكار ماهر نياز دارد برو و آموزش فرزكاري ببين تا سريعاً استخدام شوي كه متأسفانه اكثر كاريابيها به امر راهنمايي و مشاوره شغلي علمي و شيوه‌هاي كنون آن آگاهي ندارند و حتي در دوره‌هاي آموزشي كه خود من در تمام كلاسهاي آن شركت نمودم همه مطالب بيان شد الا درباره عنواني كه يدك‌كش كاريابيهاي بخش خصوصي است (راهنمايي و مشاوره شغلي) حال بايد هدف‌هاي اصلي برنامه راهنمايي و مشاوره شغلي و حرفه‌اي چيست؟ چه نقشي در هدايت صحيح كارجويان و كارفرمايان در بازاركار دارد؟ كه در اين مقاله سعي شده به اين مقوله‌ها پاسخ داده شود. هدف‌هاي اصلي برنامه راهنمايي و مشاوره شغلي و حرفه‌اي را مي‌توان به شرح زير تعيين و مشخص نمود:

شناسايي و ايجاد انگيزه
كشف استعدادهاي افراد بايد به كمك وسايل و ابزاري انجام پذيرد. در اين زمينه بايد از مشاوره و آزمون‌هاي مختلف استفاده شود. پس از شناخت علايق و كشف استعدادها پرورش و نيز راهنمايي فرد در مسير صحيح و مناسب ضرورت دارد.

كمك به فرد براي انتخاب شغل در جهت علايق و استعدادهاي شناخته شده
براي آنكه مشاوره شغلي و حرفه‌اي در كمك به فرد موفقيتي كسب نمايد بايد با مشاغل موجود در جامعه آشنا باشد و از شرايط احراز و ساير مشخصات ضروري در مورد هر شغل اطلاع كافي داشته باشد. مشاور بايد با فنون و روش‌هاي مشاوره نيز آشنا باشد و كاربرد علمي آن‌ها را بداند. پس از شناخت علايق، كشف استعدادها و تعيين مشاغل احتمالي هر فرد بايد براي كسب تخصص و شناسايي بهتر از خود و شغل مورد نياز براي گذراندن دوره آموزشي به مراكزي اعزام شود. نيازي به گفتن ندارد كه كارآموز پس از مطالعه و بررسي مطالب نظري و اطلاع از آن‌ها به مراكز آموزش عملي اعزام مي‌گردد تا اطلاعات نظري خود را عملاً بكار بندد. در گسترش برنامه راهنمايي شغلي و حرفه‌اي و پذيرش تكنولوژي جديد اگر ارزش‌هاي انساني و فرهنگ جامعه حفظ نشود نابساماني عظيم بوجود خواهد آمد و سرانجام برنامه محكوم به شكست خواهد بود.

تعريف راهنمايي شغلي و حرفه‌اي
فرد را از نيازهاي شغلي مملكت آگاه سازد و رغبت‌ها و استعدادهاي فرد را به او بشناساند. در اصل فرد به خودشناسي نايل مي‌آيد. از نظر روانشناسي صنعتي راهنمايي شغلي عبارت از تعيين نيازهاي شغلي، سنجش‌هاي انفرادي، ارزشيابي فعاليت‌هاي انجام شده، طرح وسايل ايمني در مقابل سوانح، رضايت شغلي و طرح ابزار و وسايل جديد براي اجراي كار يا كارآيي بيشتر مي‌باشند. تلاش اصلي روانشناسان صنعتي بر آن است كه از طريق ايجاد ابزار جديد و فراهم آوردن محيطي مناسب بر ميزان كارآيي كارگران و كاركنان مؤسسات صنعتي و مرغوبيت فرآورده‌ها بيافزايند.

ضرورت راهنمايي شغلي و حرفه‌اي
1. در جامعه صنعتي افرادي كه حائز تخصص نباشند بيكار مي‌مانند. چنين بيكاري از نظر رواني و نيز اجتماعي قابل مطالعه و بررسي است. با پياده‌كردن برنامه‌هاي صحيح راهنمايي شغلي و حرفه‌اي در مدارس و جامعه مي‌توان طرح‌ريزي شغلي و حرفه‌اي را به درستي اجرا كرد و از بروز بيكاري‌هاي پنهان و آشكار تا حدود زيادي پيشگيري نمود.

2. معمولاً كودكان كنجكاوند و دوست دارند بدانند در آينده چه كاره خواهند شد. تحقيق نشان مي‌دهد كه با افزايش سن جنبه واقعيت‌گرايي بيشتري وارد تصميم‌گيري مي‌گردد. لذا بايد به نوجوانان كمك شود تا بتوانند ترجيح‌ها و انتظارات شغلي خود را در هر مقطع سني بشناسند و آن‌ها را توجيه نمايند. شناسايي ترجيح‌ها و انتظارات شغلي از طريق اجراي برنامه‌هاي راهنمايي و مشاوره شغلي و حرفه‌اي امكان‌پذير است.

3. انتخاب شغل به علل متعددي ممكن است به طور نادرست و نامناسب انجام پذيرد. علل چنين نوع انتخابي بسيار متعدد و متنوع است كه از آن جمله مي‌توان ديدگاه اجتماعي و درآمد شغل مورد نظر را نام برد. مسلماً براي كمك به مراجع در چنين حالتي بايد اطلاعات دقيق و همه جانبه درباره مشاغل مختلف در دسترس مراجعان قرار گيرد.

هدف‌هاي ارائه اطلاعات شغلي و حرفه‌اي
آگاهاندن:
مراجع بايد با شغل انتخابي آشنا و سازگار شود و بطور موفقيت‌آميز بدان ادامه دهد.

مكاشفه:
از طريق ارائه اطلاعات شغلي مراجع به شناخت دنياي مشاغل پي برده و پس از شناسايي خصوصيات فردي به مكاشفه آن گروه از مشاغل كه در انجام آن‌ها موفق‌تر خواهد شد اقدام مي‌نمايد.

آگاهاندن:
فرد از علايق و استعدادهاي خود براي اشتغال آگاه و مطلع مي‌گردد.


نقش مشاور
مشاور هيچگاه نبايد شخصاً به جاي مراجع، شغلي را انتخاب كند. بلكه مشاور فقط جريان تصميم‌گيري مراجع را تسريع و دقيق‌تر مي‌نمايد. در راهنمايي شغلي و حرفه‌اي، مراجع و مشاور توأماً به جمع‌آوري اطلاعات شغلي و حرفه‌اي اقدام مي‌كنند.

شناسائي بازاركار
مشاور شغلي و حرفه‌اي بايد از بازاركار مطلع بوده و با مؤسسات استخدام كننده و نحوه استخدام آن‌ها آشنا باشد تا در صورت لزوم بتواند مراجعاني را كه قصد استخدام دارند كمك نمايد. مشاوره شغلي و حرفه‌اي بدون شناخت و توجه به بازار مشاغل عبث و بيهوده است. مشاور شغلي و حرفه‌اي بايد با مطالعه تاريخچه هر شغل و سير تكاملي آن شغل در جامعه، بتواند آينده هر شغل را حدس بزند و نتيجه را با مراجع در ميان گذارد. گر چه پيش‌بيني آينده مشاغل نمي‌تواند زياد دقيق و علمي ‌باشد ولي در عين حال چنين پيش‌بيني مي‌تواند تا حدود زيادي مفيد واقع شود و بر اساس آن مي‌توان برنامه‌هاي شغلي و حرفه‌اي را براي آينده تنظيم نمود. توصيه مي‌شود در هر مدرسه و هم‌چنين در جامعه مراكزي بوجود آيد كه اطلاعات لازم و ضروري درباره مشاغل و فرصت‌هاي استخدامي را تهيه و چاپ كنند و در دسترس دانش‌آموزان و عموم مردم و داوطلبان ورود به مشاغل مختلف قرار دهند.

نقش كامپيوتر
اخيراً در امريكا از كامپيوتر به عنوان يكي از ابزار و وسايل راهنمايي شغلي و حرفه‌اي استفاده به عمل مي‌آيد. تا قبل از سال 1960 ميلادي از كامپيوتر فقط به عنوان يك وسيله محاسباتي استفاده مي‌شده است. ولي در سال‌هاي اخير كامپيوتر توانسته است بخشي از نقش مشاور يعني جمع‌آوري و ارائه اطلاعات شغلي و حرفه‌اي را بر عهده بگيرد. بدين معني كه كامپيوتر مي‌تواند مقدار زيادي از اطلاعات شغلي و حرفه‌اي قابل استفاده را در اختيار مراجعان قرار دهد. در نتيجه مشاور مي‌تواند بيشتر وقت خود را در زمينه حل مشكلات اجتماعي و شخصي مراجع به كار بندد. به عبارت ديگر، آنچه را كه كامپيوتر انجام مي‌دهد چيزي جز ارائه اطلاعات شغلي و حرفه‌اي يا راهنمايي شغلي نيست و مشاوران ضمن بحث و گفتگو با مراجع كاربرد اطلاعات را با مراجع تجزيه و تحليل مي‌نمايند.

روش بازديد
عملي‌ترين روش‌هاي كسب اطلاعات شغلي و حرفه‌اي است. از طريق بازديد مراجع علاوه بر كسب اطلاعات نظري درباره شغل مورد نظر، به طور عملي نيز در جريان انجام كار قرار مي‌گيرد. بازديد چون معمولاً به صورت گروهي انجام مي‌گيرد احتياج به برنامه‌ريزي قبلي دارد.

روش مطالعه
اطلاعات شغلي و حرفه‌اي را مي‌توان از طريق مطالعه مطالب و جزوات چاپ شده نيز به دست آورد. برخي از كتابها و مجلات و جزوات حاوي اطلاعات شغلي و حرفه‌اي درباره مشاغل مختلف مي‌باشند. روش مطالعه را مي‌توان با مشاهده فيلم و يا اسلايدي درباره شغل مورد نظر كامل‌تر نمود. در اين مورد مطالعه بروشورهاي شغلي كه از طرف سازمان‌هاي مختلف منتشر مي‌شوند براي ارائه اطلاعات شغلي مفيد هستند.|

بازاركار و تأثير متقابل نيروي كارگر بر نوع مشاغل و بازاركار در جامعه مورد نظر و در سطح جهاني را بشناسد، تا در ضمن راهنمايي و مشاوره حرفه‌اي بتواند اطلاعات مناسب و دقيق در دسترس مراجعان قرار دهد. لذا بايد با منابع اطلاعات شغلي و حرفه‌اي داخلي و حتي خارج از كشور در تماس باشد و دائماً از آخرين اطلاعات در زمينه استخدام و اشتغال آگاهي يابد. از نوع مشاغل جامعه خود آگاه باشد و نيازهاي شغلي آينده جامعه را پيش‌بيني نمايد. در ضمن بايد از تحقيقات و مطالعاتي كه در زمينه راهنمايي و مشاوره شغلي و حرفه‌اي و بررسي مشاغل در جامعه انجام مي‌گيرد مطلع باشد. تحقيقات و بررسي‌هاي شغلي گوشه‌هاي ناشناخته درباره هر شغل را در حد امكان مي‌شناساند.

وسايل آموزش اطلاعات شغلي و حرفه‌اي
1- خلاصه مشاغل
در خلاصه مشاغل به طور خلاصه بازاركار و خصوصيات فرد جهت احراز و آمادگي براي انجام مشاغل مختلف مورد بحث قرار مي‌گيرد. خواننده را با صفات و خصوصيات و محاسن و محدوديت‌هاي مشاغل آشنا مي‌كند.

2- فرهنگ مشاغل
منظور شناسائي شغل، شرايط احراز، دوره‌هاي آموزش، شرايط محيط كار، نحوه ارتقاء، ميزان دستمزد، پاداش و محل استخدام مي‌باشد.

3- نشريه شغلي و حرفه‌اي مدرسه
اداره كار و مدرسه هر ماه اقلاً درباره يكي از مشاغل نشريه‌اي تهيه و براي استفاده عموم دانش‌آموزان در راهرو مدرسه نصب نمايد. با تعيين گروهي به نام ”هيأت نشريه شغلي مدرسه“، مشاور مي‌تواند از آن‌ها بخواهد كه طبق راهنمايي‌هاي انجام شده با مراجعه به اشخاص يا مجلات و كتابها، مطالبي درباره مشاغل مختلف تهيه و پس از بررسي بصورت نشريه‌اي تهيه و در اختيار همگان قرار گيرد.

4- وسايل سمعي و بصري
وسايل سمعي و بصري نظير راديو، اسلايد، ضبط صوت، فيلم و تلويزيون نيز مي‌توانند اطلاعات شغلي و حرفه‌اي را منتقل نمايد. اي كاش برنامه تلويزيون به طور منظم ساعاتي را به پخش مطالبي درباره شناسايي مشاغل براي عموم مردم اختصاص دهد.

ايجاد مراكز ارائه اطلاعات شغلي و حرفه‌اي كاريابي‌ها
ـ در كاريابي‌ها خط مشي و نيز هدف تشكيل ايجاد مركز ارائه اطلاعات شغلي و حرفه‌اي بايد دقيقاً مشخص گردد. معمولاً چنين مركزي بدان جهت تشكيل مي‌شود كه اطلاعات شغلي و حرفه‌اي گوناگون را در دسترس مراجعان قرار دهد. دولت در زمينه اشتغال و نيز روال رشد جامعه، تعيين كننده ارائه نوع اطلاعات شغلي و حرفه‌اي درباره گروه خاصي از مشاغل است كه بايد بيشتر بر آن‌ها تأكيد شود. مثلاً اگر جامعه با سرعت به سوي صنعتي شدن پيش مي‌رود و در آينده نزديك براي خودكفائي به متخصصان فني و حرفه‌اي نياز مبرم احساس مي‌شود، بايد در اين مراكز به ترغيب و تشويق مراجعان به مشاغل فني مورد نظر اقدام شود:
ـ پس از تعيين هدف و خط مشي مركز، بايد به تهيه ابزار و وسايل لازم از قبيل شبكه‌اي شدن سيستم خبررساني در مورد بازاركار MIS و اينترنت در تهيه وسايل و تجهيزات كه مقدار زيادي از آن‌ها را وسايل ارائه اطلاعات شغلي و حرفه‌اي شامل مي‌گردد.
ـ مركز ارائه اطلاعات شغلي و حرفه‌اي موظف است اطلاعات شغلي و حرفه‌اي مناسب در دسترس همگان قرار دهد. اطلاعات شغلي و حرفه‌اي زماني درست و به طور مناسب در اختيار مراجعان قرار داده خواهند شد كه پس از شناسايي فرد انجام گيرد. لذا مركز بايد حاوي كليه آزمون‌ها در زمينه شناخت استعداد و علاقه باشد. قبلاً متذكر شديم كه مشاور شغلي و حرفه‌اي در مواردي بايد از برخي آزمون‌ها و خصوصاً آزمون‌هاي استعداد و رغبت استفاده كند. بدين لحاظ براي آن كه كار اين مراكز با موفقيت همراه باشد، مشاور بايد در دوران آموزش عملاً با برخي از آزمون‌هاي استعداد و رغبت‌ آشنايي حاصل كند و آن‌ها را عملاً به كار بندد.
ـ ارزشيابي از مركز پس از گذشت حداقل يك سال توصيه مي‌شود به ارزشيابي فعاليت‌هاي مركز اقدام و به تقويت موارد مثبت و رفع نواقص در حد امكان مبادرت گردد.

عوامل مؤثر در طرح‌ريزي انتخاب شغل و حرفه مناسب
1- توانايي‌ ذهني
احراز هر شغل به ميزان معيني از رشد و توانايي ذهني نيازمند است. به طور كلي توانايي ذهني براي انتخاب، آمادگي و اشتغال ضرورت تام دارد. اگر فرد كم‌هوش شغلي را برگزيند كه انجام آن به هوش و توانايي زيادي نياز دارد چنين فردي در كارش دچار محروميت خواهد شد و از عهده انجام كارش به خوبي بر نخواهد آمد. هم‌چنين اگر فرد باهوش، شغلي را انتخاب كند كه به هوش و توانايي ذهني كمتري نياز دارد در اين حالت فرد از شغلش خسته خواهد شد و رضايت كافي از شغلش نخواهد داشت.

2- استعداد
مشاغل مختلف به استعدادهاي خاص و معيني نياز دارند. معمولاً موفقيت در هر شغل به وجود چندين استعداد نيازمند است. استعداد عبارت از توانايي‌هاي فطري است كه به امر يادگيري كمك مي‌كند و آن را تسريع مي‌نمايد. به بيان ديگر، استعداد نحوه و ميزان يادگيري فرد را در زمينه‌هاي گوناگون در آينده پيش‌بيني مي‌كند.

3- رغبت
رغبت‌ها همان ترجيح و دوست‌ داشتني‌هاي انسان در لحظه معيني از زمان مي‌باشند.

4- شخصيت
شخصيت هر فرد مجموعه ويژگي‌هاي يكتا و يگآن‌هاي است كه مختص آن فرد مي‌باشد. مجموعه ساخت شخصيتي، افراد را از يكديگر متمايز مي‌سازد. برخي از عوامل سازنده شخصيت عبارت از استعدادها، طرز تلقي‌ها، رغبت‌ها، خصوصيات جسماني، نيازها و خلق و خوي فرد مي‌باشد.

5- توجه به واقعيت
اگر انتخاب شغل با عدم توجه كافي به واقيعت انجام پذيرد فرد با يأس و نااميدي و شكست و نارضايتي در شغل خود مواجه خواهد شد.

6- عوامل محيطي
عوامل محيطي نظير فرهنگ خانواده و طبقه‌ اجتماعي و وضع جغرافيايي در انتخاب شغل فرد مؤثر مي‌باشند. فرهنگ مجموعه عادات و خصوصيات رفتاري است كه افراد يك جامعه براي مقابله با مشكلات و سازش با محيط به منظور ايجاد رابطه با يكديگر و ادامه زندگي مورد استفاده قرار مي‌دهند. به نظر وايت  (1952) عواملي نظير نحوه غذا خوردن، اعتقادات و فلسفه درباره جهان هستي، آداب و رسوم متعدد و چگونگي كار انسآن‌ها فرهنگ آن جامعه را تشكيل مي‌دهند. فرهنگ تا حدود زيادي تعيين كننده نوع مشاغلي است كه در جامعه وجود دارد.

تاريخچه ايجاد نظريه در راهنمايي و مشاوره شغلي
از اوايل سال‌هاي 1950 ميلادي نظريات متعددي در زمينه شغل و حرفه بيان و ارائه گرديده كه به خاطر جلوگيري از طولاني‌ شدن كلام فقط به نظر يكي از آن‌ها به نام هالند كه به نظر اينجانب در مورد راهنمايي و مشاوره شغلي بيشتر كاربرد دارد اكتفا شده است.

نظريه هالند
هالند نظريه خود را بر مبناي دو اصل مهم استوار نموده است:
1) انتخاب شغل و حرفه با نوع شخصيت فرد بستگي دارد.
2) انتخاب شغل و حرفه رابطه مستقيمي با طرز تلقي و گرايش فرد دارد.
هالند در طبقه‌بندي خود شخصيت افراد را بر شش نوع تقسيم مي‌نمايد كه عبارت از واقع‌بين، معنوي، اجتماعي، قراردادي و سنتي، تهوري و هنري مي‌باشند. اين طبقه‌بندي كلي است و در جزء حدود 720 الگوي مختلف شخصيتي را شامل مي‌شود. با بررسي تاريخچه زندگي و مشاهده رفتار فرد، مي‌توان غلبه يكي از اين انواع شخصيتي بر ساير انواع را ملاحظه كرد :
نوع واقع‌بين
از خصوصيات افرادي كه در اين طبقه قرار مي‌گيرند مي‌توان جديت در كار، واقع‌بيني در امور، مهارت مكانيكي، تفكر علمي، قدرت جسماني، علاقه و هماهنگي در كارها را نام برد. فرد واقع‌بين چنانچه با مشكلاتي مواجه شود راه حلهاي عملي براي مشكلات جستجو مي‌كند. افراد واقع‌بين بيشتر به مشاغلي كه به مهارت‌هاي فني نيازمند است اشتغال مي‌ورزند.

نوع معنوي
از خصوصيات بارز افرادي كه در اين طبقه قرار مي‌گيرند مي‌توان تفكر، سازمان‌دهي و قدرت استدلال را نام برد. اين طبقه از افراد روابط اجتماعي را زياد دوست ندارند، كمتر به تغيير رشته تحصيلي در دانشگاه مي‌پردازند، گاه به روياپردازي در مورد پيشرفت‌هاي آينده خود مبادرت مي‌ورزند و از انجام مشاغل پيچيده كه نياز به تفكر دارد لذت مي‌برند. اين افراد خلاق، مستقل، پيشرونده، كمرو و محتاط مي‌باشند.

نوع اجتماعي
افراد اين طبقه داراي رغبت‌هاي اجتماعي مي‌باشند و نقش معلمي يا روان درمانگري را ترجيح مي‌دهند. افراد نوع اجتماعي انسآن‌هايي مسئول و بشردوست هستند و قراردادهاي اجتماعي را مي‌پذيرند. در ايجاد روابط انساني مهارت دارند. در عين حال از حل عقلاني مسائل گريزانند و از كارهاي بدني و فعاليت‌هاي سازمان يافته خوششان نمي‌آيد.

نوع قراردادي يا سنتي
اين عده احترام خاص براي حفظ قوانين و مقررات قائلند و به خوبي به كنترل خويش قادر مي‌باشند. دوستدار نظم و ترتيب هستند و از موقعيت‌هاي پيچيده گريزانند و به فعاليت‌هاي جسماني و اجتماعي تن در نمي‌دهند.

نوع تهوري
افراد نوع تهوري در گويايي بسيار مهارت دارند، ماجراجو هستند، اجتماعي مي‌باشند و در فعاليت‌هايشان نقش غالبي را بر عهده مي‌گيرند. در جستجوي قدرت و موقعيت هستند و مي‌كوشند تا رهبر شوند و در امور مالي و تجارتي و نظاير آن‌ها مهارت كسب كنند.

نوع هنرمند
افراد اين طبقه در شناسايي و بيان خصوصيات خود مهارت دارند. روابط حسنه‌اي با ديگران برقرار مي‌سازند، از نظم و ترتيب به دورند، در روابط خود با ديگران حساسند، كمتر به كنترل خود مي‌پردازند و به سادگي در مورد عواطف و احساسات خود صحبت و گفتگو مي‌نمايند. اين عده به صفات زنانه بيش از صفات مردانه گرايش دارند و به مبارزه با مشكلات محيطي از طريق ارائه آثار هنري اقدام مي‌نمايند.

سازش و هماهنگي بين نوع شخصيت و نوع محيط باعث سازگاري بيشتر با شغل و حرفه مي‌گردد كه به نوبه خود به رضايت شغلي منجر مي‌شود.

هالند نوع شخصيت فرد را با سياهه ترجيح شغلي اندازه‌گيري مي‌كند. زيرا معتقد است هر فردي كه به سوي نوع خاصي از شخصيت بيشتر گرايش داشته باشد، در آن طبقه قرار مي‌گيرد. سياهه ترجيح شغلي هالند بر اين اصل استوار است كه انتخاب شغل مستقيماً با نوع شخصيت ارتباط دارد. بنابراين ارتباط مشاغل نوع زندگي فرد را مشخص مي‌سازند. در نتيجه به نظر هالند سياهه ترجيح شغلي و پرسشنامه‌هاي رغبت شغلي همانند پرسشنامه‌هاي تعيين نوع شخصيت هستند.

تحقيقات انجام شده
هالند (1958) با توجه به استدلال فوق، به ايجاد سياهه ترجيح شغلي  اقدام نموده است و آن را با پرسشنامه تعيين شخصيت معادل مي‌داند. سياهه ترجيح شغلي هالند تعداد سيصد عنوان شغلي را شامل است كه پاسخگو بايد ترجيح و يا عدم رغبتش را نسبت به هر كدام از مشاغل ذكر شده اعلام نمايد. هالند در آغاز كار براي تهيه سياهه ترجيح شغلي خصوصيات جسماني، عقلاني، فعاليت‌هاي كلامي، عوامل عاطفي، واقع‌بيني، نظم و ترتيب و رضايت را مورد توجه قرار داد و براي هر خصيصه نمره‌اي را در نظر گرفت. بعدها از طريق كاربرد روش‌هاي آمار اعتبار داخلي براي سياهه ترجيح شغلي تعيين شد و خصوصيات ديگري نظير كنترل، فعاليت و جديت در كار، صفات مردانگي و علاقه به جنس مخالف بدان اضافه گرديد. تحقيقات ديگري كه در زمينه سياهه ترجيح شغلي هالند به عمل آمده است ده معيار شخصيتي جديد را مشخص نمود كه عبارت از فعاليت جسماني، معنويت، احساس مسئوليت، نظم و ترتيب، فعاليت كلامي، احساسات، كنترل فعاليت و جديت در كار، صفات مردانگي ـ زنانگي، و موقعيت مي‌باشند.


ارزيابي نظريه هالند
نمونه تحقيق را دانشجويان باهوش تشكيل مي‌دهد. گر چه كسب اطلاعات در مورد اين عده حائز اهميت مي‌باشد، ولي نمي‌تواند منعكس كننده خصوصيات اعضاي كل جامعه باشد. هالند به شش نوع شخصيت اشاره مي‌كند. شايد عده‌اي از افراد را به هيچ عنوان نتوان در يكي از اين طبقات قرار داد.

والش  و همكارانش (1972) نكات مثبت نظريه هالند را به شرح زير بر شمرده‌اند:
1) با گذشت زمان نظريه هالند با توجه به نتايج تحقيقات و اطلاعات بدست آمده تكامل پيدا نموده است.
2) تحقيقات انجام شده در مورد نظريه هالند انواع شخصيت و نيز انواع مدلهاي محيطي را كه هالند متذكر شده تأييد نموده‌اند.
3) سازگاري فرد با محيط به رضايت فردي و در نتيجه به رضايت شغلي مي‌انجامد.
4) نظريه هالند تا حد زيادي ساده و روشن بيان شده است.
5) نظريه براي توصيف رفتار، مباني و مفاهيم ضروري را در بر دارد.
6) نظريه هالند قابليت تست‌پذيري را داراست و تا كنون مقدار بسيار زيادي تحقيق را موجب گرديده است.
7) شواهد نشان مي‌دهند كه با توجه به خصوصيات شخصيتي تا حدي مي‌توان به پيش‌بيني شغلي فرد اقدام كرد.
8) افراد به شدت مي‌خواهند در محيط‌هايي به كار مشغول شوند كه سازگار با خصوصيات آن‌ها باشد.

كاربرد نظريه هالند
يكي از كاربردهاي نظريه هالند كه براي مشاوران مي‌تواند فوق‌العاده حائز اهميت باشد، طبقه‌بندي مشاغل است. به كمك اين طبقه‌بندي مشاور نوع شخصيت مراجع را با يكي از روش‌ها مثلاً كاربرد سياهه ترجيح شغلي مي‌شناسد، نوع محيط شغلي مناسب را نيز مورد شناسايي قرار مي‌دهد، سپس به مراجع ياري مي‌نمايد تا سازش و توافقي بين آن دو ايجاد كند. اين روش به نظريه سنتي خصيصه عامل تا حدودي شباهت دارد.

به نظر هالند هدف راهنمايي و مشاوره شغلي و حرفه‌اي آن است كه به افراد كمك شود تا مشاغلي را كه با خصوصيات شخصيتي آن‌ها سازگارتر است انتخاب نمايند. نظريه هالند كاربردهاي زير را نيز دارد:
1) ارائه اطلاعات شغلي و حرفه‌اي به ساده‌ترين صورت ممكن بطوريكه عملاً قابل استفاده و كاربرد باشد.
2) توصيف جريان انتخاب شغل و ارتباط آن با نوع شخصيت فرد.
3) فراهم آوردن امكانات و فرصت‌هايي براي خودشناسي و شناخت نيازهاي محيطي.
براي تهيه اطلاعات شغلي و حرفه‌اي مي‌توان از سياهه ترجيح شغلي هالند و يا پرسشنامه رغبت‌سنجي شغلي استرانگ استفاده كرد. تمام اطلاعات حاصله از اين پرسشنامه‌ها را مي‌توان به صورت نوع شخصيت درآورد. سپس فرد با توجه به شش نوع شخصيت در مسير معيني راهنمايي گردد. مشاوران بايد در مورد هر يك از انواع شش‌گانه شخصيت به جمع‌آوري اطلاعات مناسبي اقدام نمايند.
طبقه‌بندي هالند براي برنامه راهنمايي و مشاوره شغلي و حرفه‌اي كاريابي‌ها نيز حائز اهميت است. مشاوران شغلي و حرفه‌اي با توجه به شش نوع شخصيت مهارت‌هاي لازم براي احراز هر شغل را قبلاً تعيين مي‌كنند و سپس با توجه به شناخت كارجو او را در مسير مناسبي راهنمايي مي‌نمايند.


نتيجه‌گيري
در صورتي كه موارد مشروحه زير از طرف كاريابي‌ها و اداره كار و كارفرمايان به مورد اجرا گذاشته خواهد شد وضع اشتغال و معضل بيكاري ان‌شاءا... تا حدودي برطرف خواهد شد.
1. امر راهنمايي و مشاوره به طور جدي گرفته شده و مسئولان مربوطه در اينجا زمينه آموزش‌هاي لازم را فراگيرند.
2. مراكز آموزش فني و حرفه‌اي برابر نياز مملكت ايجاد توسعه يابد تا به حال نشده فردي را به مركز آموزش فني و حرفه‌اي شهر صنعتي معرفي و برابر بخشنامه مربوطه در اولويت قرار گيرد.
3. كارگراني را به كارفرمايان معرفي مي‌كنيم پس از شروع به كار نامه برگشت به آنان داده مي‌شود تا حق‌الزحمه پرداختي از بيمه كاريابي‌ها را دريافت نمايند و با اين طريق براي كارگر مي‌خواهند ايجاد انگيزه نمايند. قانون خاصي در مورد برخورد با كارگر و كارفرماي خلاف كار وجود ندارد.
4. اگر كارگران و كارمنداني كه 25 سال سابقه كار دارند با 30 روز حقوق بازنشسته شوند به جاي آنان نيروي جوان استخدام شود كمك بسيار بزرگي به اشتغالزايي خواهد شد.
5. كليه مراكز كاريابي‌ها و ادارات كار به صورت شبكه MIS به هم مرتبط شوند تا از نيازمنديها آگاهي يافته و اگر در منطقه‌اي نيروي ماهر وجود دارد ولي به آن در منطقه نياز ندارند و در منطقه يا شهر ديگر به آن نيرو نياز فوري باشد از طريق شبكه جذب نيروهاي مورد نياز به راحتي انجام پذيرد.

 

Brand, Brand Management, Marketing, MArket, Customer, Consumer, Advertising, Market Research, Ad, Distibution Co, Consult, Sales, www.ModiriateFarda.ir, Shafaei, Sales Plan, Planning برند، مديريت برند، بازاريابي، بازار، مشتري، مصرف كننده، تبليغات، گرافيك، تحقيقات بازار، تبليغ، شركت پخش مويرگي، مشاوره، فروش، برنامه‌ريزي، مديريت فردا، شفاعي Brand, Brand Management, Marketing, MArket, Customer, Consumer, Advertising, Market Research, Ad, Distibution Co, Consult, Sales, www.ModiriateFarda.ir, Shafaei, Sales Plan, Planning برند، مديريت برند، بازاريابي، بازار، مشتري، مصرف كننده، تبليغات، گرافيك، تحقيقات بازار، تبليغ، شركت پخش مويرگي، مشاوره، فروش، برنامه‌ريزي، مديريت فردا، شفاعي